ÔNG ĐỒ

Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực Tàu, giấy đỏ
Bên phố đông người qua.

Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài
Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa, rồng bay.

Nhưng mỗi năm, mỗi vắng
Người thuê viết nay đâu?
Giấy đỏ buồn không thắm
Mực đọng trong nghiên sầu.

Ông đồ vẫn ngồi đấy
Qua đường không ai hay
Lá vàng rơi trên giấy
Ngoài trời mưa bụi bay.

Năm nay đào lại nở
Không thấy ông đồ xưa
Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?

(Nhà thơ - Nhà giáo nhân dân Vũ Đình Liên sáng tác năm 1936)

TẢN MẠN CUỐI NĂM

Có một danh ngôn nổi tiếng của người xưa:
"Khiêm tốn bao nhiêu cũng chưa đủ 
Tự kiêu một chút cũng là nhiều"

Chữ "Khiêm" đứng đầu trong các đức tính của người quân tử. Trong Kinh Dịch, quẻ Khiêm là quẻ tốt nhất vì cả 6 hào đều cát lợi. Điều này nhấn mạnh rằng khiêm tốn mang lại phước báu và sự hanh thông.

Trong hành trình tu dưỡng của mỗi đời người, đức Khiêm tốn không phải là một đích đến, mà là một đại dương mênh mông mà ta có chèo lái cả đời thì "bao nhiêu cũng chưa đủ". Bởi lẽ, khi ta giữ tâm mình ở vị thế thấp, ta mới có thể tiếp nhận muôn dòng chảy tri thức và nhân nghĩa của cuộc đời, giống như biển cả nhờ nằm dưới thấp mà dung chứa được trăm sông. Càng khiêm cung, tâm càng rộng mở; Càng cúi đầu, ta lại càng nhìn rõ những khiếm khuyết của bản thân để không ngừng hoàn thiện.

Ngược lại, cái Tự kiêu dù chỉ khởi lên "một chút cũng là quá nhiều". Nó giống như hạt bụi nhỏ rơi vào mắt, tuy li ti nhưng đủ sức che lấp cả thế gian sáng lòa; Hay như vết nứt vi tế trên một bình sứ quý, chỉ cần một chút sơ sảy cũng làm tiêu tan cả sự nghiệp tu hành. Một chút tự mãn là một lần cánh cửa học hỏi bị đóng sập, là lúc bản ngã (cái Tôi) bắt đầu tách biệt ta khỏi sự hòa hợp với vạn vật.

Giữ cho mình sự khiêm hạ bền bỉ và canh chừng sự tự kiêu sát sao, chính là cách để giữ cho "cành đào (mai)" của bản tính luôn nở rực rỡ giữa dòng đời vô thường, giúp ta sống một cuộc đời vừa vững chãi, vừa thanh tao.

(Theo Thiền sư Thích Viên Giác - Hương Vân, Đón Xuân Bính Ngọ về)